Duiken in Sipadan

25/02/2017 – 05/03/2017

Na 1,5 jaar uit onze rugzak te leven hadden we voor onszelf nog een beloning in petto. We begaven ons richting Mabul Eiland om te gaan duiken in een van de beste duiklocaties ter wereld. Het was een ervaring die een grote impact had op de manier waarop we kijken naar de oceanen, het zeeleven en hoe we daar mee omgaan.

Mabul, Kapalai en Sipadan Eiland bevinden zich in de Celebeszee nabij de kust van Noord-Borneo (Maleisië) waar warme tropische wateren zich vermengen met koude oceaanstromen. Deze kleine eilanden hebben grote koraalriffen die de stroming breken en zo massaal veel plankton naar boven brengen en een ware hotspot voor allerlei zeeleven creëren. We deden in totaal 13 duiken van gemiddeld 55 minuten; 7 in Mabul, 2 in Kapalai en 4 in Sipadan Eiland. Elke duik was compleet anders; maar telkens adembenemend. Het is moeilijk om een onderwaterervaring te beschrijven, zeker aan niet-duikers, maar probeer je dit even in te beelden:

  • Je doet al je duikersgerief aan en rolt vanuit een bootje achterwaarts het water in. Van het moment dat je je ogen opent zie je een gigantische zeeschildpad voorbij zwemmen. Je wil je verontschuldigen voor je klungelige entrée in zijn tuin, maar hij bekijkt je van “Uh, weirdo!” en zwemt elegant verder.
  • Je zakt 20 meter onder zeeniveau en vindt de ingang van een grot de grootte van een klein huis. Je zit tientallen vissen van kleur veranderen van zilver naar zwart in een prachtig paringsritueel. Aan het plafond zie je enkele verstrooide Angelfish ondersteboven zwemmen, “zijn er nu twee bodems?”. Je kijkt achter je en je ziet een volwassen Witpuntrifhaai (Whitetip Reef Shark) van 1,5 meter de grot binnenzwemmen. Tijd om verder te gaan!

  • Plotseling begint al het koraal te bewegen en je realiseert je dat je wordt meegesleurd door een sterke stroming. Geen reden tot paniek, je blijft in groep bij je duikinstructeur op een comfortabele diepte van 15 meter. Van kleur veranderende inktvissen, octopussen, roggen en andere vreemde zeewezens kijken je aan terwijl je aan een hoge snelheid voorbij zoeft langs het kleurrijke koraalrif.
  • De stroming is afgezwakt en plotseling bevind je je middenin een school van honderden 20 centimeterslange Bigeye Trevally Fish (horsmakrelen). Er zijn er zoveel dat je slechts een halve meter ver kan zien, je bent volledig omgeven door een glinsterende muur van vissen. Je wordt opnieuw meegesleurd in een stroming. Let op, schildpad! Opnieuw omgeven door een school vissen. Schildpad! Terug een school vissen. Schi…? Neen, wat is DAT? 1,2 meter lang, 60 cm hoog en een harde bek zoals een vogel. Het is een Humphead Parrotfish (Bultkoppapegaaivis), een hele school nog wel, en je zit er middenin! Terwijl je voorzichtig een uitgang probeert te vinden staren honderden kleine oogjes in veel te grote schedels je aan. Je begint je af te vragen wie hier nu de weirdo is.
  • Je daalt verder tot 30 meter. Haaien zwemmen voorbij op weg naar het ‘kuisstation’ waar andere kleine visjes de haaien een goede poetsbeurt geven door de parasieten op hun huid op te eten. Wat een ongelooflijke vorm van samenwerking. Een nieuwsgierige haai zwemt jouw richting uit en kijkt je recht in de ogen. Je probeert vriendelijk terug te lachen, zonder je mondstuk te verliezen. Vriendelijke kerel!
  • Alles is vredevol en rustig tot je je plots een ongeluk verschiet door een luide knal. Je duikinstructeur kijkt zenuwachtig in het rond maar doet dan teken om verder te gaan.

Die laatste verontrustende gebeurtenis was het resultaat van illegaal dynamietvissen. Dit is bij wet verboden maar nog steeds gooien mensen bommen in het water om zo grote scholen vissen te vangen. De explosie doodt alles in de wijde omgeving maar de vissers kunnen slechts een klein percentage daarvan uit het water halen voor alles naar de bodem zinkt. Toch is dynamietvissen niet de meest destructieve manier van jagen. Terwijl we terugvoeren naar de stinkende met afval gevulde haven van Semporna zagen we meer dan 20 vissersboten zich klaarmaken voor hun dagelijkse routine. Ze spannen een reusachtig net achter elke boot dat alles zal versmachten en doden wat erin terecht komt. Ook schildpadden, dolfijnen, haaien, papegaaivissen… Alles! Minstens 20% van alle visvangst is bijvangst, wat neerkomt op 27 miljoen ton zeedieren die elk jaar onnodig sterven!

Veel van de bijvangst gooien ze dood terug de zee in of verkopen ze illegaal op de lokale zwarte markt. Op de zondagsmarkt in Kota Kinabalu zagen we onder andere gedroogde zeepaardjes, zeesterren, pufferfish (kogelvissen), haaienvinnen en grote blokken koraal. In de lokale restaurants zagen we reusachtige groupers (tandbaarzen) in kleine aquariums snakken naar adem. Deze grote vissen worden in de zee met cyanide verdoofd en zo gevangen. Binnenkort belanden ze samen met die toxische chemicaliën op iemand zijn bord. Zeldzame kreeften zaten verkrampt in kleine plastieken flesjes zodat ze niet met elkaar zouden vechten. Allemaal prachtige zeedieren die we bij onze volgende duik niet meer zullen tegenkomen. Toen we onze duikinstructeur vertelden dat we dolgraag een zeepaardje in het echt wouden zien was zijn antwoord: “dat is niet meer mogelijk, de Chinezen hebben alle zeepaardjes uit de zee genomen”.

We boekten onze duiken met Scuba Junkie, de enige duikorganisatie in de buurt die het ‘Green Fins’ logo draagt en zich dus actief inzet voor het beschermen van het mariene milieu. Ze richtten een schildpadopvangcentrum voor zieke dieren en een broederij op en leren de lokale bevolking de principes van afvalbeheer en duurzaam toerisme. Zoals een van hun uitspraken “De natuur deed er 400 miljoen jaar over tot perfectie, en de mens deed er slechts 40 jaar over om het bijna helemaal te vernietigen”. Vandaar dat we iedereen willen overtuigen om geen souvenirs van koraal of zeedieren te kopen. Als je ergens gaat duiken, kies dan voor een duikclub die het ‘Green Fins’ logo draagt. En als je wil dat er binnen 30 jaar nog vissen zwemmen in de zee, zeg neen tegen vis eten. Een studie over visvangst, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Science, voorspelt dat als deze praktijken aan dit tempo blijven verdergaan, er tegen 2048 geen vis meer zal zijn in de zee!

2 gedachtes aan “Duiken in Sipadan

  1. Lander

    “We boekten onze duiken met Scuba Junkie, de enige duikorganisatie in de buurt die het ‘Green Fins’ logo draagt en zich dus actief inzet voor het beschermen van het mariene milieu.”

    Jullie blijven een voorbeeld!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *